Speciaal voor docenten kunstvakken vmbo, havo, vwo en gymnasium organiseren Staal & Roeland en het Gemeentemuseum Den Haag een gezamenlijke studiedag “Multidisciplinair kunstonderwijs” op woensdag 6 maart 2019. Een studiedag met inspirerende sprekers en werkgroepen die direct aansluiten op uw dagelijkse lespraktijk. Kom in contact met uw vakcollega’s, doe nieuwe kennis en inspiratie op en beleef de kunst in Gemeentemuseum Den Haag. Daarnaast is er aandacht voor werken met Bespiegeling, Contrast havo/vwo, Contrast havo/vwo – English edition, Contrast vmbo, EXPO vmbo en de rijke ict. Als tegemoetkoming in de kosten vragen wij deelnemers een bijdrage van €75,- per persoon. Meld u snel aan, want deze studiedag wilt u echt niet missen! Vol is vol!

Wanneer: Woensdag 6 maart 2019
Event: Studiedag Kunstvakken
Waar: Gemeentemuseum Den Haag
Doelgroep: Docenten KUA en CKV in vmbo, havo en vwo
Kosten: € 75,- p.p.
Deelnamecertificaat: Ja
Gemeentemuseum Den Haag

Programma

Programma

09:30 – 10:00 uur Ontvangst in Gemeentemuseum Den Haag
10:00 – 10:05 uur Welkomstwoord
10:05 – 10:10 uur Het programma VO in een notendop – Andrea Freckmann
10:10 – 10:30 uur Wonderkamers – Jet van Overeem
10:30 – 10:55 uur Erwin Olaf – Hanneke Mantel
11:00 – 12:00 uur Werkgroepronde 1 & rondleidingen
12:00 – 13:00 uur Lunch & tijd voor uw collega’s
13:00 – 14:00 uur Werkgroepronde 2 & rondleidingen
14:15 – 15:15 uur Werkgroepronde 3 & rondleidingen
15:30 – 16:00 uur Afsluiting – Theo Jansen
16:00 – 16:30 uur Afsluitend drankje en hapje

Plenaire lezingen

1. Wonderkamers – Jet van Overeem  
Dwalen, ontdekken, spelen, leren en je compleet laten verrassen. In Wonderkamers dompelen jong en oud zich onder in een inspirerende, bijzonder vormgegeven wereld vol beeldende kunst, fotografie, toegepaste kunst, architectuur en mode. Met dit idee – dat is beloond met meerdere internationale prijzen – biedt het Gemeentemuseum kinderen, jongeren en volwassenen al jarenlang iets totaal anders dan een traditioneel museumbezoek. Na een gedeeltelijke vernieuwing is Wonderkamers 3.0 vanaf medio februari weer geopend. Conservator Jet van Overeem brengt voor u het nieuwe ontwerp voor het voetlicht.

2. Erwin Olaf – Hanneke Mantel
De fotograaf die afgelopen jaar nog veel lof oogstte met zijn portretten van de Koninklijke familie wordt in 2019 zestig jaar. Een goed moment voor een groots overzicht. Het Fotomuseum Den Haag zoomt in op Olafs liefde voor het ambacht en de transitie die hij doormaakte van analoog werkende fotojournalist naar digitale beeldmaker en verhalenverteller. Het Gemeentemuseum Den Haag toont het vrije werk van Olaf vanaf het jaar 2000 tot aan zijn nieuwste series, waaronder de serie die hij maakte in Shanghai én zijn meest recente, nog niet eerder vertoonde serie Palm Springs.

3. Afsluiting – Theo Jansen
De strandbeesten van Theo Jansen halen hun energie uit de wind; ze hoeven derhalve niet te eten.  In de loop van de tijd heeft zich een evolutie voltrokken, waarin de beesten steeds beter de omstandigheden op het strand overleven. Elk voorjaar brengt Jansen nieuwe beesten naar het strand. In de zomer volgen experimenten met de wind, het zand en de zee, met het doel om wijzer te worden wat betreft het overleven. In de herfst verklaart hij die beesten tot uitgestorven. De skeletten vertegenwoordigen de fase van evolutionaire ontwikkeling van dat moment in de geschiedenis van de strandbeesten. Theo Jansen geeft in zijn lezing een kijkje in de keuken van de kunstenaar.

Werkgroepen

1. Interdisciplinariteit: Kunst als ontmoetingsplaats voor nerds én alto’s

Emiel Heijnen: lector Kunsteducatie AHK, lid Vernieuwingscommissie CKV en auteur Bespiegeling

Steffen Keuning: docent Veluws College en auteur Bespiegeling

In deze deelsessie gaat Emiel Heijnen (auteur Bespiegeling en lector Kunsteducatie) in op actuele ontwikkelingen met betrekking tot vakintegratie. Wat is het belang van samenwerking tussen de kunstvakken? Wat heeft kunst te zoeken bij informatica en bètavakken? En hoe verhoudt dit onderwijs zich tot de kunstpraktijk? Steffen Keuning (auteur Bespiegeling en kunstdocent) toont aan de hand van prikkelende voorbeelden hoe deze ontwikkelingen vertaald kunnen worden naar het curriculum van een VO-school, en wat o.a. de relatie is met CKV en Kunst Algemeen.

2. Uitwissel-workshop activerende lessen Kunst Algemeen

Jonneke Reeser: docent muziek en KUA en cultuurcoördinator aan het Heerbeeck College in Best.

Pien School: docent kunst en KUA op het Montessori College Eindhoven, redacteur beeldende kunst bij Kunstzone en auteur Contrast en Expo

Vanwege weinig tijd en veel vakinhoud is het soms een puzzel hoe je de leerlingen actief kunt betrekken bij de les. Omdat kunstdocenten vaak creatieve oplossingen verzinnen, willen we tijdens deze workshop de succeslessen KUA onderling uitwisselen. Jonneke Reeser (muziek) en Pien School (Beeldende kunst) zullen de spits afbijten en een van hun activerende lessen delen. Het is fijn als je de voorbereidingen van je activerende les(sen) digitaal of schriftelijk meeneemt.

3. Museum in de klas: nieuwe inspiratie bij het kijken naar kunst

Irma de Vries: Museumdocent Rijksmuseum, Stedelijk Museum en Van Gogh Museum en auteur Contrast vmbo en Expo vmbo

Deze workshop biedt nieuwe inspiratie om met leerlingen naar kunst te kijken in de klas. U krijgt allerlei praktische tips, werkvormen en routines om leerlingen beter en dieper naar kunst te laten kijken, of om met leerlingen hierover in gesprek te gaan. De werkvormen zijn deels gebaseerd op de Visible Thinking Routines van Project Zero (Harvard Graduate School of Education). Deze technieken worden veel toegepast in musea over de hele wereld, maar zijn ook uitermate geschikt voor in het klaslokaal. U zult deze tijdens de workshop met uw collega’s gaan uitproberen en na afloop vertrekken met een tas vol nieuwe ideeën die u direct in uw lessen kunt toepassen.

4. CKV de eerste les: nut en noodzaak van het vak

Floor den Uyl: vakdidacticus kunst universiteit Leiden, docent kunst Spinoza lyceum Amsterdam, lid Vernieuwingscommissie CKV en auteur Contrast.

Hoe ontwerp je een enthousiaste eerste CKV-les, waarin het doel van het vak duidelijk wordt? Voor veel leerlingen lijkt het vak CKV een vreemde eend tussen de andere schoolvakken. Bij vakken als Nederlands of wiskunde hebben ze wel een idee wat ze moeten doen, maar CKV… ‘Wat heb ik eraan? Wat is het nut van dit vak?’ zijn vaak gestelde vragen. In deze werkgroep staan we stil bij deze vragen en de legitimatie van ons vak. CKV vraagt van leerlingen om een open en onderzoekende houding, maar hoe leg je dit uit? Aan de slag met de kern van het vak CKV in leerlingentaal.

5. Participatie en engagement: grensvervaging in de hedendaagse kunsten

Jappe Groenendijk: auteur Bespiegeling en Contrast, kunstfilosoof en studieleider master Kunsteducatie AHK

De hedendaagse kunstproductie is veelzijdiger dan ooit en vraagt van ons niet zelden een andere manier van kijken, luisteren en ervaren. Zo is de omgang van kunstenaars met hun publiek veranderd. Er is een toenemende behoefte om de white cube van het museum of de black box van het theater te verlaten en het publiek actief op te zoeken. Men werkt op locatie of met amateurs – het werk is interdisciplinair of interactief. En veel geëngageerde kunstenaars zoeken de grens op tussen kunst, politiek en activisme.

In deze deelsessie schetst Jappe Groenendijk aan de hand van drie invloedrijke theorieën en veel sprekende praktijkvoorbeelden enkele belangrijke ontwikkelingen in de hedendaagse kunsten.

6. Hedendaagse kunst: beeld vs. ontwerp

Zippora Elders: auteur van de CKV-methode Contrast. Zij werkt als kunsthistoricus en curator, en is directeur van Kunstfort bij Vijfhuizen – Eiland voor Kunst en Erfgoed. 

In haar lezing gaat ze in op nieuwe ontwikkelingen in de hedendaagse kunst. Uitgangspunt zijn beeld en ontwerp, en de wisselwerking daartussen. Hoe verhouden toegepaste en autonome beeldende kunst zich tot elkaar? In hoeverre zijn studio- en objectfotografie, bijvoorbeeld in reclame, een ‘vormgever’ van ons dagelijkse leven? En hoe kijken we in een door schermen gedomineerde werkelijkheid naar plat en ruimtelijk beeld? Is ons beeld van de werkelijkheid een ontwerp op zichzelf?

7. Werken met ICT bij de kunstmethoden van Staal&Roeland

Antoinette van Duijn: Projectleider digitale leermiddelen Staal & Roeland

Maak kennis met de digitale producten bij onze methoden Contrast en Bespiegeling. Wat zijn de mogelijkheden en hoe sluit het aan op de boeken? U leert meer over de manieren waarop u de digitale producten in kunt zetten. Op welke momenten kunt u bijvoorbeeld onze uitlegvideo’s en het interactieve oefenprogramma Drillster het beste inzetten? Daarnaast is er in deze werkgroep ook aandacht voor het docentenmateriaal, zoals toetsen, antwoorden, beoordelingsrubrics, presentaties en meer.

8. Werken met Contrast havo/vwo

Staal & Roeland

Werkt u met Contrast havo/vwo en wilt u ervaringen uitwisselen met andere docenten? Of werkt u nog niet met deze methode en wilt u van andere docenten horen hoe het hen bevalt? Vraagt u zich af hoe andere docenten omgaan met hun planning, hoe zij keuzes maken in de dimensies en disciplines, hoe zij het verschil tussen havo en vwo vormgeven, hoe zij omgaan met het onderzoek binnen CKV en hoe zij culturele activiteiten integreren in het programma? In deze werkgroep gaat u in groepen uiteen om deze thema’s te bespreken.

9. Werken met Contrast havo/vwo English Edition

Staal & Roeland

Werkt u al met Contrast English Edition of werkt u op een TTO-school waar CKV ook in het Engels wordt gegeven? Dan is deze workshop iets voor u. U kunt ervaringen uitwisselen over het Engelstalig werken bij het vak CKV en welke eisen dit stelt aan uw aanpak. Hoe richt u uw jaarprogramma in? Welke soorten opdrachten selecteert u? Hoe beoordeelt u opdrachten zowel op de inhoud als op de taalbeheersing? In deze workshop bespreken we deze thema’s.

10. Werken met Contrast vmbo

Staal & Roeland

Werkt u met Contrast vmbo en wilt u ervaringen uitwisselen met andere docenten? Of werkt u nog niet met deze methode en wilt u van andere docenten horen hoe het hen bevalt? Vraagt u zich af hoe andere docenten omgaan met hun planning, hoe zij keuzes maken in de hoofdstukken en opdrachten die ze wel of niet behandelen, welke verschillen zij aanbrengen voor leerlingen BB, KB en GT, hoe zij omgaan met de integratie met kunstzinnige vorming en hoe zij culturele activiteiten integreren in het programma? In deze workshop bespreken we deze thema’s.

11. Kennismaken met Expo

Staal & Roeland

Geeft u tekenen, handvaaridigheid, textiele vormgeving of audiovisuele vormgeving in de bovenbouw van het vmbo? Maak dan in deze workshop kennis met EXPO, de nieuwe methode die voorbereidt op het CSE en CPE in deze vakken! De methode is compact en behandelt zowel kunstbeschouwing als kunstgeschiedenis. De uitgekiende en gevarieerde opdrachten brengen de leerling naar het examenniveau. U kunt de methode bekijken en met andere docenten ervaringen uitwisselen over de manier waarop u leerlingen op het examen voorbereidt.

12. Werken met Bespiegeling

Staal & Roeland

Werkt u met Bespiegeling en wilt u ervaringen uitwisselen met andere docenten? Of werkt u nog niet met deze methode en wilt u van andere docenten horen hoe het hen bevalt? Kom dan naar deze werkgroep.

Gemeentemuseum Den Haag

Rondleidingen

U kunt tijdens de drie werkgroeprondes ook een Examenrondleiding krijgen door het Gemeentemuseum of het nieuwe VO-programma Kunst Actief volgen. Naast de hoogtepuntenrondleiding voor Kunst Algemeen met het onderwerp ‘Cultuur van het moderne in de eerste helft van de 20e eeuw’ biedt Gemeentemuseum Den Haag vanaf dit schooljaar ook bijzonder activerende rondleidingen aan bij verschillende thema’s. Tijdens de studiedag gaat u tijdens de betreffende examenrondleiding kennis maken met verschillende productieve opdrachten en deze ook zelf uitvoeren. U kunt verschillende werkvormen en gesprekstechnieken uitproberen.

A. Rondleiding: Cultuur van het Moderne (Examenrondleiding Kunst Algemeen)

Deze hoogtepuntenrondleiding geeft invulling aan het onderwerp ‘Cultuur van het moderne in de eerste helft van de 20e eeuw’. Wij hebben een aantal topstukken uit de collecties geselecteerd die uitstekend geschikt zijn om leerlingen voor te bereiden op het Centraal Schriftelijk Examen Kunst Algemeen. Denk aan werken van Wassily Kandinsky en Piet Mondriaan in verband met de weg naar abstractie, aan De Stijl en Constant in verband met utopie in de beeldende kunst, of aan het museumgebouw van Berlage als een voorbeeld van moderne architectuur.

B. Kunst actief: Mondriaan & De Stijl

Met ingang van dit schooljaar biedt het Gemeentemuseum bijzondere activerende rondleidingen aan bij verschillende thema’s. In Kunst actief: Mondriaan & De Stijl staat de ontwikkeling van schilder Piet Mondriaan centraal. Als we zijn warm gloeiende molens, kleurrijke polders en ‘hoekige’ appelbomen achter elkaar zetten, ontvouwt zich niet alleen een reis door Mondriaans oeuvre, zijn weg naar abstractie, maar kijk je naar de hele geschiedenis van de moderne kunst. Voor de studiedag hebben we de rondleiding iets ingekort. Er is voldoende tijd om kennis maken met verschillende productieve opdrachten en deze ook zelf uit te voeren.

C. Kunst actief: Ontdek het Moderne

Verwondering, plezier, de ervaring van een ‘echt’ kunstwerk en de kennismaking met nieuwe ideeën zijn belangrijke aspecten van het museumbezoek. De tentoonstelling Ontdek het Moderne toont topstukken uit de collectie als één grote ontdekkingsreis. Wij kijken naar thema’s als ‘de mens’ of ‘het landschap’ en zien ook de twijfels en de worsteling van de kunstenaar, of de zoektocht naar een utopie. In het verlengde hiervan stelt Kunst actief: Ontdek het Moderne het leggen van verbanden centraal. U kunt tijdens de studiedag verschillende werkvormen en gesprekstechnieken uit proberen. Deze kunnen leerlingen toepassen om achter de betekenis van een kunstwerk te komen.

D. Kunst actief: CKV hoogtepunten

Speciaal voor het vak CKV heeft het Gemeentemuseum een activerende rondleiding ontwikkeld waarin de verschillende dimensies centraal staan. In Kunst actief: CKV Hoogtepunten kijken wij naar werken en objecten uit de toegepaste en beeldende Kunst. Dimensies als herkenning & vervreemding, schoonheid & lelijkheid of autonoom & toegepast hebben wij vertaald naar inspirerende productieve opdrachten waarmee u tijdens de studiedag (en uw leerlingen tijdens een museumbezoek) aan de slag kunt (kunnen) gaan.

Aanmelden

Het is helaas niet meer mogelijk om u voor de studiedag kunstvakken 2019 aan te melden. Zien we u volgend jaar?